(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Antwerpen, onze groene stad

No cover
december 2017
De Keyser Gert
2017

Op het grondgebied van de stad Antwerpen is er vandaag best wel wat groen aanwezig, en vooral veel water. Het is echter weinig bruikbaar groen, en met name in de binnenstad is er een groot tekort. In deze bijdrage ontwikkelen we een stedelijke groenstrategie voor Antwerpen 2018-2038. We pleiten voor politieke en maatschappelijke durf om nu te kiezen voor een stedelijk ontwikkelingsmodel waar groen het leidende principe is. Ongeacht welke partij er in 2018 aan de macht komt, moet groen een duidelijke plaats hebben in het nieuwe bestuursakkoord. Enkel dan zullen we in de toekomst kunnen spreken over ‘Antwerpen, onze groene stad’.

 

Vele steden zetten reeds hoog in op groen. Green capitals zoals Hamburg, Stockholm, Melbourne, New York en Kopenhagen investeren fors in parken en bomen. Ze doen dit vanuit het besef dat groene open ruimte een veelvoudige rol vervult in het stedelijk weefsel.

Naast de landschappelijke beleving en het recreatieve gebruik van groen, wordt het belang ervan als luchtververser en -verfrisser steeds meer erkend. Steden met hun vele straten, verharde pleinen en gebouwen zijn hitte-eilanden die warmtekaarten vaak vuurrood kleuren. Groene open ruimten, en dit nog het best in combinatie met water, zorgen op hete dagen voor verkoeling. Ze kleuren frisblauw op thermische kaarten. Nu de globale opwarming een feit is, speelt een dergelijke airconditioning een steeds belangrijkere rol. Tot slot heeft natuurlijk groen een belangrijke ecologische waarde. Het vormt de pleisterplek voor veel fauna en flora, en voor de mens. Vogels vliegen van boom tot boom, bijen van het ene bloemenperkje naar het andere, mensen recreëren onder andere in groen. Deze verschillende eigenschappen van groen worden in de vakliteratuur ‘ecosysteemdiensten’ genoemd die de natuur levert aan mens en dier.

Net zoals de meeste grote steden wereldwijd, staat Antwerpen voor vijf belangrijke uitdagingen waar groen een invloed op heeft: klimaatverandering, populatiegroei, luchtpollutie, stedelijke hitte eilandeffecten en geluidspollutie.1 Deze uitdagingen zetten nu al significante druk op het bebouwd weefsel, diensten en stadsbewoners. En zonder ingrijpende wijzigingen zullen ze dat in groeiende mate blijven doen.

WEINIG BRUIKBAAR GROEN

Een uitgebreide inventaris van het groen staat opgenomen in het groenplan dat de Stad Antwerpen begin 2017 opleverde. In dit verdienstelijke beleidsplan, dat in nauw overleg met de natuursector werd opgemaakt, staat te lezen dat Antwerpen de strategie van Londen volgt door een groen netwerk te selecteren dat door doelgerichte acties kan worden uitgevoerd. De ambities zijn veelzijdig: er moet meer groen komen (vooral in de binnenstad), bestaande groengebieden moeten worden versterkt, en groensnippers (zogenaamde ‘groene sproeten’) met elkaar verbonden. Aldus ontstaat een continue groene loper die flora, fauna en mens vrij laat bewegen in de open ruimte. Centraal hierin staat de versterking van groene vingers of grootschalige open ruimten die vanuit de regio de stad binnendringen. Zo zijn er de stadsrandbossen van de Zuidrand, de Schijnvallei die via het Rivierenhof reikt tot aan de binnenstad, en de natuurgebiedencluster op de linker Schelde-oever. Deze corridors hebben evenwel gemeen dat ze allen doodlopen op de infrastructuur van de Ring rond Antwerpen.

(..)

Gert De Keyser
Landschapsarchitect en ruimtelijk planner, actief bij het Agentschap voor Natuur en Bos als adviesverlener voor geïntegreerde natuurbeheersplannen.
(Hij schrijft deze bijdrage in eigen naam en i.s.m. met H. Vankeer. Ze verschijnt ook op www.planvoora.be/onzestad) 

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.10 (december), pagina 63 tot 69

Noot
1/ In 2011 berekende VITO, in samenwerking met Technum, dat in Antwerpen ongeveer 60.000 inwoners ernstig gehinderd zijn door geluid, terwijl ongeveer 30.000 inwoners kampen met ernstige slaapverstoringen. De slechte luchtkwaliteit zorgt voor 7.088 verloren gezonde levensjaren in Antwerpen. Dit komt overeen met 438 verloren gezonde levensdagen per Antwerpenaar.

Antwerpen - Antwerpen 18 - groen

 

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk