(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Eindigt de Roze Vloed in Venezuela?

No cover
oktober 2017
Verstockt David
2017

Er is geen waarheid meer in Venezuela. De oppositie schreeuwt moord en brand over de massale corruptie door toplui in de regering en het leger, maar harde bewijzen hebben ze zelden voor handen. Nicolás Maduro wijst elke dag opnieuw naar de inmenging van de Verenigde Staten, maar blijft blind voor de interne oorzaken van de problemen in het land. En ook de internationale gemeenschap laat weinig ruimte voor nuance en spreekt meteen over een gewelddadig dictatoriaal ‘regime’, zonder stil te staan bij de geopolitieke factoren en de zeer twijfelachtige achtergrond van de voornaamste oppositieleden. Venezuela is met andere woorden een welles-nietesverhaal geworden, met in de hoofdrol duistere regerings- en oppositieleden en een voorspelbare internationale gemeenschap die als een aasgier wacht op de val van Nicolás Maduro. Wereldwijd raakt links verdeeld en reageert het krampachtig op de situatie. Het ideologische kompas draait zot, net nu een duidelijke stellingname over progressief Latijns-Amerika meer dan nodig is.

 

OVER RECHTVAARDIGHEID EN SOEVEREINITEIT

‘Een historisch project is in gevaar’, de Braziliaanse linkse denker Emir Sader windt er geen doekjes om. Het woord ´historisch´ is hier inderdaad van toepassing. Dit project ging van start met Hugo Chávez in 1998, en zindert zowel binnen als buiten Latijns-Amerika nog steeds na.

Latijns-Amerika was, en is, het meest ongelijke continent ter wereld. Het is de voorraadkast van de grootmachten, ‘de periferie die ten dienste staat van het Westen’ zoals Naomi Klein het correct omschrijft. Na vijf eeuwen van plundering en uitbuiting, gefaciliteerd door militaire dictaturen, vazalregeringen en neoliberale regimes, al dan niet geïnstalleerd met de hulp van de Verenigde Staten, reageert het continent op nooit geziene wijze op dit vernederende patroon. In 1998 raakt Hugo Chávez verkozen met 56% van de stemmen, zes jaar na zijn mislukte couppoging. En dit heeft men geweten.

Zijn anti-establishmentcampagne pretendeerde komaf te willen maken met de heersende oligarchie en het bijhorende tweepartijenstelsel, het beloofde een radicale reductie van de armoede en een herverdeling, het predikte een Latijns-Amerikaanse integratie, en het beloofde dit allemaal vorm te geven in een nieuwe grondwet. Hugo Chávez vond steun bij de miljoenen armen die het land rijk was. En die werden voor hun steun beloond. Dankzij de hoge olieprijs van de jaren 2000 werden tal van sociale programma´s gelanceerd die vooral gericht waren op gratis gezondheidszorg, alfabetisering en gesubsidieerde voedselpakketten in de arme volkswijken van het land. De armoede en ongelijkheid daalde, en de ongeletterdheid nam een duik. Het succes van deze sociale programma´s werd wereldwijd erkend.

Maar misschien nog belangrijker dan de sociale overwinningen, was Hugo Chávez zijn ‘Bolivariaanse droom’. Hij onderhield begin de jaren 2000 nauwe contacten met linkse presidentskandidaten Evo Morales (Bolivia) en Lula da Silva (Brazilië), en wordt vaak gezien als de grote aanstoker van de linkse revolutie in Latijns-Amerika, de zogenaamde ‘Roze Vloed’. Hugo Chávez geloofde meer dan wie ook in de noodzaak van een Latijns-Amerikaanse integratie. Een soeverein continent dat niet langer ten dienste staat van de grootmachten, dat zijn eigen weg zou bepalen. De verkiezing van Evo Morales (Bolivia), Lula da Silva (Brazilië), Nestor Kirchner (Argentinië), Rafael Correa (Ecuador), onder andere, zorgde voor een progressieve golf van gelijkgestemden op het Latijns-Amerikaanse continent, en opende de weg naar een nooit geziene Latijns-Amerikaanse integratie. Hugo Chávez was de Jean Monnet van Latijns-Amerika. Hij had een belangrijke hand in de oprichting van de ALBA (2001), een handels- maar ook politiek samenwerkingsverband tussen enkele Latijns-Amerikaanse en Caraïbische landen, en de UNASUR (2008), de Unie van de Zuid-Amerikaans Naties. Intergouvernementele organisaties die een vergelijking met de EU (nog) niet doorstaan, maar niettegenstaande waardevolle initiatieven waren en zijn. Hij wou de Wereldbank en het IMF verlaten, lanceerde het idee van de Sucre (een regionale munt binnen de ALBA die de dollar moest vervangen), en wou een tegengewicht bieden voor de eenzijdige nieuwsberichten over Latijns-Amerika door de oprichting van een regionaal nieuwsnetwerk TeleSur.

Het eerste decennium van de 21ste eeuw in Latijns-Amerika was historisch en uniek in zijn geschiedenis. Een continent getekend door eeuwenlange uitbuiting en radicale ongelijkheid stond op, sloeg de handen in elkaar en liet van zich horen. Hugo Chávez en Venezuela waren hiervoor van essentieel belang.

(..)

David Verstockt
Oficial de programa FOS Bolivia
(Dit stuk vertolkt mijn persoonlijke visie op het conflict in Venezuela, en geeft op geen enkele manier de visie van de ngo FOS weer)

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.08 (oktober), pagina 68 tot 74

Venezuela - Latijns-Amerika - Maduro Nicolàs

 

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk