(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Hoe betreden de linkse partijen de electorale arena?

1 JAAR VOOR DE LOKALE VERKIEZINGEN

Het vele geruzie binnen de regering-Michel de voorbije jaren deed bijna vergeten dat men aan het begin van dit kabinet droomde van 10 jaar centrumrechts bestuur. De peilingen, de terugkeer van een relatieve vrede tussen de federale coalitiepartners en de ‘bekering’ van cdH tot de centrumrechtse geloofsleer, versterkt alvast de droom van verlengingen. Dat de linkerzijde een volledig decennium tot de oppositie veroordeeld zou worden, is ongezien in onze naoorlogse politieke geschiedenis. Als deze generatie linkse politici dus niet tot in 2024 aan de kant om een ‘retour du coeur’ wil staan roepen, gaat ze best snel aan de bak. Maar kan dat wel? In een SWOT-analyse lichten we de kansen door van sp.a, Groen en PVDA. We schetsen hun sterktes en zwaktes met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2018, die een springplank kunnen zijn naar wat een goed half jaar later volgt: de Vlaamse en federale verkiezingen van 2019.

 

COMMUNICERENDE VATEN

In onderstaande analyse hebben we uiteraard niet de ruimte om op alle gemeenten van Vlaanderen te focussen. We schetsen daarom ‘the bigger picture’ en kijken vooral door een nationale bril naar de linkse partijen. Ook al mag de nationalisering van lokale verkiezingen niet overdreven worden, je kan beide niveaus niet volledig uit elkaar denken (Mariën, Dassoneville & Hooghe 2015; Wille & Deschouwer 2011; Olislagers & Steyvers 2015). Wat in de Wetstraat gebeurt, laat ontegensprekelijk sporen na in de Dorpstraat.

De analyse vertrekt ook van de vaststelling dat kiezers grosso modo niet tussen links en rechts gaan. De Belgische kiezer mag dan al hypervolatiel zijn geworden, dan nog wisselt die meestal tussen partijen die aan dezelfde kant van het ideologische spectrum liggen (Walgrave, Lefevre & Hooghe 2010:49). Anders gezegd, kiezers wisselen van verkiezing tot verkiezing tussen ofwel Vlaams Belang, N-VA, Open Vld en CD&V enerzijds ofwel tussen sp.a, Groen en PVDA anderzijds. Dit werd ook bevestigd in het Partirep-onderzoek na de verkiezingen van 2014 dat eerder in Samenleving en politiek is verschenen (Dassonville & Baudewyns 2014; Swyngedouw 2015).

De drie partijen op links zijn dus communicerende vaten. Om echt impact te kunnen hebben, dienen ze uit hun traditionele electoraat te breken. Ze kijken daarvoor vooral naar de linkse CD&V-kiezers, maar in 2014 weken die alvast nauwelijks uit naar links (Dassonville & Baudewyns 2014; Swyngedouw 2015). De peilingen kunnen de linkerzijde misschien wat meer hoop geven. Niet dat die een massale leegloop vanuit CD&V doen vermoeden, maar in de meest recente peiling van De Standaard en de VRT (17 april 2017) waren sp.a, Groen en PVDA samen wel goed voor 32,2% van de stemmen. Daarmee komen ze een stuk hoger uit dan de 23% tot 28% van de kiezers die ze in de periode 1995-2014 samen konden verleiden bij de Vlaamse verkiezingen. Zeker Groen lijkt de wind in de zeilen te hebben, zoals een recente peiling in Antwerpen door Gazet van Antwerpen (31 september 2017) lijkt aan te geven. Maar iedereen weet ondertussen dat peilingen met vrij grote betrouwbaarheidsmarges werken.

Laten we daarom eens kijken, op basis van een SWOT-analyse, hoeveel face validity deze meting geniet. Met andere woorden: voelt de lichte euforie op basis van de peilingen correct aan als we kijken naar de concrete situatie op het terrein?

(..)

Nicolas Bouteca
Professor van de onderzoeksgroep GASPAR (Ghent Association for the Study of Parties and Representation), UGent
Lorenzo Terrière
Assistent van de onderzoeksgroep GASPAR (Ghent Association for the Study of Parties and Representation), UGent 

 

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.08 (oktober), pagina 4 tot 12

gemeenteraadsverkiezingen - sp.a - Groen - PVDA

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk