(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

V, de kracht van verankering!

No cover
oktober 2017
Schamp Tom
2017

Hoe groot is de afstand tussen de politieke partijen en het georganiseerde middenveld? In welke mate zijn partijen open, toegankelijk en beïnvloedbaar? In welke mate ademen nabijheid en bereik de restanten van de verzuiling of de verankering in ideologisch gelijkgestemde maatschappelijke groepen en bewegingen? In deze bijdrage gaan we voor de zes zetelende Vlaamse partijen tijdens het verkiezingsjaar 2013-2014 na met welke belangengroepen vooral relaties werden aangeknoopt, welke vorm die aannamen en welke inhoudelijke beïnvloeding daarvan uitging.1

 

Vanuit het perspectief van de partijelite (lees: partijtopleden) onderzochten we voor 54 van de meest actieve belangengroepen en middenveldorganisaties drie centrale en met elkaar verbonden aspecten van partij-belangengroepenrelaties:

1. de nabijheid en het bereik van de partij-belangengroepennetwerking (contactsterkte);
2. de contactvorm of wijze waarop de contacten vooral verliepen, nl. formeel (structureel, georganiseerd) of informeel (ad hoc/niet-georganiseerd) (formalisatiegraad);
3. de waargenomen inhoudelijke beïnvloeding (programmatische impact).

De analyses zijn gebaseerd op survey- en interviewdata die in de periode september 2014-juni 2015 werden verzameld bij 112 partijtopleden van de zes vertegenwoordigde Vlaamse partijen. Enerzijds namen 93 partijtopleden deel aan een gestructureerd interview.2 Anderzijds (in heel belangrijke mate overlappend) gaven 73 partijtopleden in een vragenlijst een antwoord op drie specifieke vragen die alle vanuit een andere optiek peilden naar de partij-belangengroepenrelatie(sterkte)3: (1) Met welke belangengroepen of middenveldorganisaties onderhield uw partij (heel) sterke relaties in het verkiezingsjaar 2013-2014?, (2) Welke vorm namen die contacten overwegend aan?4, (3) Welke belangengroep(en) heeft(hebben) het meest hun stempel gedrukt op de inhoud van het verkiezingsprogramma 2014?

DE ONDERZOEKSRESULTATEN

Tabel 1 leert ons volgende zaken betreffende de nabijheid en het bereik tussen partijen en belangengroepen in het verkiezingsjaar 2013-2014 voor alle partijen samen:

- Er is een heel grote variatie aan belangengroepen waarmee de contacten ofwel (heel) sterk, geformaliseerd en/of impactvol waren; maar de groep van belangengroepen waarvoor de contacten door minstens twee partijtopleden sterk werden bevonden, is relatief klein.
- Het merendeel van de contacten is georganiseerd of structureel van aard, met andere woorden geformaliseerd.
- Van de gerapporteerde partij-belangengroepenrelaties gaat een belangrijke programmatische impact uit.

Een heel belangrijk aantal belangengroepen wordt slechts een keer vermeld, niet zelden op slechts een van de drie onderzochte dimensies. Voor die belangengroepen is er dus wel een belang gesignaleerd, maar dat wordt niet breed gedragen door de partij. Daarom bekijken we enkel de belangengroepen waarvoor een minimum aan congruentie bestaat, d.i. minstens voor één van de drie aspecten minstens twee vermeldingen. Op die manier identificeerden we 54 belangengroepen waarvoor de kleinst mogelijke overeenstemming over hun ‘relevante betrokkenheid’ bestaat.

Bij de analyse van de algehele samenhang tussen deze drie aspecten en mogelijke verschillen in samenhang voor de verschillende partijen hielden we rekening met het soort partij, nl. (traditionele of nieuwe) bestuurspartij versus klassieke oppositie- en/of programmapartij en het soort belangengroep. De groep van de traditionele belangengroepen omvat de partijeigen zuilgebonden organisaties zoals de mutualiteiten, vakbonden, werkgeversorganisaties, en in bepaalde gevallen de geledingen die verondersteld kunnen worden om structureel aan de politieke besluitvorming deel te nemen en dus ‘geïncorporeerd’ zijn. Daartegenover staat een veelheid aan niet-traditioneel verzuilde, niet-geïncorporeerde new politics groepen.

 

 

 

 

 

(..)

Tom Schamp
Ghent Association for the Study of Parties And Representation (GASPAR), Vakgroep Politieke wetenschappen, UGent

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.08 (oktober), pagina 60 tot 67

Noten
1/ Deze bijdrage is een gevulgariseerde en ingekorte versie van: Schamp T. (2017). Beter een goede buur dan een verre vriend? Een verkennende analyse van de samenhang tussen sterkte, vorm en beïnvloeding van de partij-belangengroepenrelaties in Vlaanderen (verkiezingsjaar 2013-2014), paper ingediend voor het Politicologenetmaal, Leiden, 1-2 juni.
2/ Aantal deelnemers per partij (aan het interview): Vlaams Belang (13), N-VA (17), Groen (11), CD&V (22), sp.a (15) en Open Vld (15).
3/ Aantal deelnemers voor deze specifieke vraag uit de survey per partij: Vlaams Belang (12), N-VA (12), Groen (9), CD&V (17), sp.a (15) en Open Vld (14).
4/ Antwoordmogelijkheden: overwegend ad hoc (niet georganiseerd), overwegend georganiseerd (niet toevallig) of overwegend structureel.

middenveld - democratie - lobbying

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk