(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Pleidooi voor overheidsbedrijven

DE MARKT VERSUS DE SAMENLEVING

Sinds het zomerakkoord kan CD&V niet langer pretenderen voorstander - laat staan verdediger - te zijn van sterke openbare diensten. De maskers vallen af. Zeker dat van Kris Peeters, het zogenaamde ‘sociale gelaat’ van de regering-Michel, toen hij aankondigde het privatiseringsdebat van de overheidsbedrijven na de zomer binnen zijn partij te willen aanzwengelen.1 CD&V maakt nu volledig deel uit van de neoliberale unie van Open Vld en N-VA, dit zowel op sociaaleconomisch vlak als wat de organisatie van de overheid betreft. In deze bijdrage tonen we aan waarom inzetten op overheidsbedrijven wel degelijk loont en op welke manier vermarkten leidt tot verliezen.

 

TIJD VAN DE COLLEGA’S IS VOORBIJ

Het mag weinig verbazen dat in de neoliberale logica onze overheidsbedrijven als eersten onder vuur komen te liggen. De kritiek uit de hoek van aandeelhouders en topmanagers van grote en mondiaal actieve financiële en industriële groepen, daarbij gesteund door een aantal liberale politici, op de overheidsbedrijven is gekend. Overheidsbedrijven zijn ‘niet efficiënt’, want ‘bureaucratisch en gepolitiseerd’ en geven ‘geen goede prijs-kwaliteitverhouding’ aan ‘de klanten’. Onzin. Maak de analyse van de overheidsbedrijven en merk meteen dat ze van zeer goed tot nog altijd beter presteren dan de privébedrijven - vanzelfsprekend rekening houdend met de doelstelling en de context waarbinnen ze werken.

Dat de private sector altijd efficiënt en performant werkt en dat de openbare sector nog altijd de fase van De Collega’s niet ontgroeit, is een stelling die naar het rijk van de fabeltjes kan worden verwezen. De bankensector, toch bij uitstek zeer geprivatiseerd, heeft onze samenleving onwaarschijnlijk veel geld gekost. Toch blijft in die sector, met name bij Belfius, ook het privatiseringsspook rondwaren. Bewijs dat het meer om de verwezenlijkingen van een ideologisch model gaat dan over efficiënt werken. Wetenschappelijk onderzoekt toont ook aan dat de privésector niet intrinsiek efficiënter is dan de publieke sector. Het PIQUE-project, bijvoorbeeld, onderzocht de impact van de privatisering op de productiviteit, de tewerkstelling en de dienstverlening van de post, de elektriciteit- en gassectoren en de telecommunicatiesectoren van Oostenrijk, Duitsland, Polen, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en België.2 Wat blijkt? De kostenbesparingen door verhoogde productiviteit zouden in deze sectoren en landen vooral een gevolg zijn van technologische vernieuwing, en niet van liberalisering of privatisering. Ook in de watersector en de afvalverwerkende sector had privatisering géén drukkend effect op de productiekosten.

HERNATIONALISEREN IS DE TREND

Wetenschappelijke studies zeggen natuurlijk niet alles. Veel illustratiever voor het falen van de markt zijn de geprivatiseerde diensten die opnieuw in publieke eigendom en beheer worden genomen. Het zijn vooral de slechte ervaringen met privatisering die doen verlangen naar betere oplossingen voor zowel de werknemers als de gebruikers van de openbare diensten. Die slechte ervaringen hadden alles te maken met de toename van de kosten (bijvoorbeeld hoge juridische kosten verbonden aan het afsluiten van een contract), met de verloedering van de infrastructuur door een gebrek aan investeringen en onderhoud (zeg maar schuldig verzuim), met de kwalitatieve achteruitgang van de dienstverlening (onder andere door de besparingen op personeel) en de gestegen tarieven voor de gebruikers.

Volgens een recent rapport zijn er wereldwijd zeker 1.600 steden die om deze redenen besloten om nutsvoorzieningen zoals water, gas en elektriciteit opnieuw in eigen huis te nemen.3

 

(..)

 

Chris Reniers
Voorzitter ACOD

 

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.07 (september), pagina 4 tot 8

Noten
1/ http://www.standaard.be/cnt/dmf20170728_02992377.
2/ Christoph Hermann, Jörg Flecker (red.), Privatisation of Public Services and the Impact on Quality, Employment and Productivity (PIQUE) - Final Report, 2009.
3/ Satoko Kishimoto, Olivier Petitjean (red.), Reclaiming Public Services. How cities and citizens are turning back Privatisation, 2017.

 

overheidsdiensten - privatisering - investeringen

 

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk