(Alle Sampol-artikels, behoudens die van de laatste 6 nummers, worden hier integraal beschikbaar gesteld. Geen overname zonder bronvermelding.)

Na de oorveeg, de comeback van Matteo Renzi

LINKS IN EUROPA

juni 2017
2017

In Italië heeft de regerende centrumlinkse Partito Democratico een paar tumultueuze maanden achter de rug. Na het referendum in december 2016 trad ‘sloper’ Matteo Renzi af als premier en partijleider, en een groep dissidenten stapte op. Maar nu maakt Renzi zich op voor een nieuwe sprong naar de macht, met een meer gestroomlijnde partij als vehikel. Hij presenteert zich als het enige realistische antwoord op het populisme. Het succes van Emmanuel Macron geeft nieuwe energie.

 

De Fransen noemen het reculer pour mieux sauter. Een stapje achteruit zetten om verder te komen met je sprong. Dat is wat Matteo Renzi, de leider van de centrumlinkse Partito Democratico, de afgelopen maanden heeft proberen te doen in Italië. In december kreeg hij een politieke oorveeg van de Italiaanse kiezer - over het hoe en waarom daarvan later meer. Hij boog het hoofd, kondigde de volgende dag zijn aftreden aan als premier en legde twee en een halve maand later ook de leiding over zijn partij neer. Een groep prominente oudgedienden beschuldigde hem van politieke spelletjes en stapte kort daarop uit de partij.

Op het eerste gezicht bezegelde dit, in ieder geval voorlopig, de politieke carrière van Matteo Renzi. Hij is 42 jaar en groot geworden met de belofte van een ingrijpende modernisering van de partij en van het land. Hij was de jongste premier ooit toen hij op 22 febuari 2014 aantrad na een paleiscoup binnen zijn partij. Die had weliswaar een solide meerderheid in de Kamer van Afgevaardigden, maar was sterk verdeeld geraakt, door interne debatten over de koers en het karakter van de partij en door machiavellistische machtsspelletjes die het onderlinge wantrouwen vergrootten. Matteo Renzi kreeg regeringsmacht na zo’n intrige achter de schermen en verloor die macht weer na een succesvolle poging om hem te ondermijnen.

Tot veel turbulentie in de regering heeft dit overigens niet geleid. Matteo Renzi werd als premier opgevolgd door Paolo Gentiloni, een vertrouweling van hem die voortgaat op de ingeslagen weg. De afsplitsing binnen de partij vertaalde zich vooralsnog ook niet in verdeeldheid binnen het parlement. Wat oogt als politieke instabiliteit was in feite vooral een wisseling van de poppetjes - waarbij ook nog eens de voor de Europese partners belangrijkste persoon, minister van Economie en Financiën Pier Carlo Padoan, op z’n post bleef.

Intussen was Matteo Renzi zich aan het voorbereiden voor zijn grote sprong terug. Met zijn besluit om het leiderschap van de partij neer te leggen, op 19 februari, wierp hij zijn tegenstanders de handschoen toe. Al zeker een jaar lang waren critici binnen de partij aan de poten van zijn stoel aan het zagen - een herbevestiging van een oude les bij Italiaans links dat de gevaarlijkste vijanden onder je politieke vrienden zitten. Laten we maar eens koppen gaan tellen, was de boodschap van Matteo Renzi.

De volgende dag bleek dat een groep oudgedienden daar niets voor voelde. Zij stapten uit de Partito Democratico en richtten een nieuwe beweging op: Artikel 1 - Democratische en Progressieve Beweging. Artikel 1 van de Italiaanse grondwet bepaalt: ‘Italië is een democratische Republiek, gevestigd op werk. De soevereiniteit berust bij het volk, dat die uitoefent in de vormen en de begrenzingen van de Grondwet.’ In de keuze voor deze naam zat een verwijt aan Matteo Renzi: zijn critici vinden dat hij de band met de arbeider en zijn traditionele vertegenwoordiger, de vakbond, heeft verwaarloosd.

(..) 

Marc Leijendekker
Buitenland-redacteur NRC Handelsblad en auteur van Het land van de krul

Samenleving en politiek, Jaargang 24, 2017, nr.06 (juni), pagina 59 tot 64

 

Renzi Matteo - Italië - Partito Democratico

Free business joomla templates
Ontwerp Amsab - Powered by Amsab helpdesk